รู้จักมะเร็ง ระยะต่างๆ (Stage of Cancer)

การรู้จักและเข้าใจถึงอาการมะเร็ง ระยะต่างๆ ช่วยให้ผลในการรักษาที่ดีในทางการแพทย์ มะเร็ง ระยะต่างๆ จะมีอาการและขนาดแตกต่างกัน เพื่อเป็นตัวบ่งบอกการลุกลาม ความรุนแรง ของโรคมะเร็ง การที่แพทย์ทราบระยะของโรคแพทย์จะสามารถวางแผนการรักษาและพยากรณ์โรคได้ การแพร่กระจายของโรคไปที่อวัยวะอื่น ส่วนใหญ่จะแบ่งเป็นมะเร็ง ระยะที่ 0 มะเร็ง ระยะที่ 1 มะเร็ง ระยะที่ 2 มะเร็ง ระยะที่ 3 และมะเร็ง ระยะที่ 4

มะเร็งมีกี่ระยะ?

มะเร็ง ระยะที่ 0  คือ  มะเร็งระยะต้น ๆ (Carcinoma in situ) ที่อยู่บนชั้นของเซลล์ปกติยังไม่แทรกเข้าไปในเนื้อเยื่อปกติ ตรวจพบเซลล์ที่ผิดปกติบริเวณผิวนอกสุดของปากมดลูกโดยยังไม่ใช่เซลล์มะเร็ง แต่เซลล์ผิดปกตินี้อาจจะกลายเป็นเซลล์มะเร็ง ในเวลาถัดมาและอาจกระจายไปยังเนื้อเยื่อปกติบริเวณนั้นได้

มะเร็ง ระยะที่ 1 คือ ขนาดของมะเร็งที่ตรวจพบ ตั้งแต่ 3 – 5 เซนติเมตร สามารถเห็นได้ด้วยกล้องจุลทรรศน์ หรือตาเปล่า มะเร็ง ระยะนี้จะยังคงอยู่ในอวัยวะที่เกิดมะเร็งเท่านั้น

มะเร็ง ระยะที่ 2 คือ มะเร็งกระจายออกไปในบริเวณใกล้เคียงอวัยวะที่กำเนิดมะเร็ง มะเร็ง ระยะแพร่ไปยังอวัยวะหรือต่อมน้ำเหลืองใกล้ ๆ

มะเร็ง ระยะที่ 3 คือ มะเร็งกระจายออกไปยังต่อมน้ำเหลือง ที่ขนาดต่าง ๆ กันของก้อนจากเล็กไปใหญ่ จำนวนต่อมน้ำเหลืองและตำแหน่งต่อมน้ำเหลืองที่แพร่ไป มะเร็ง ระยะแพร่ไปยังอวัยวะหรือต่อมน้ำเหลืองไกล ๆ

มะเร็ง ระยะที่ 4 คือ หรือ ระยะแพร่กระจาย เซลล์มะเร็งกระจายออกไปยังอวัยวะอื่น เช่น ช่องท้อง ตับ ลำไส้ หรือปอด เป็นต้น เซลล์มะเร็งแบ่งตัว เติบโต นอกเหนือการควบคุมจากร่างกาย สามารถเติบโตลุกลามเข้าไปในอวัยวะใกล้เคียง โดยเข้ากระแสเลือด ต่อมน้ำเหลืองได้ซึ่งเรียกว่าการลุกลามแพร่กระจาย (Metastasis)

มะเร็ง ระยะสุดท้ายหายได้หรือไม่?

ถึงผู้ป่วยจะเป็นมะเร็ง ระยะที่ 4 แล้ว แต่ก็ไม่ได้หมดหวังเสียทีเดียว เพราะแพทย์จะให้การรักษาแบบประคับประคอง (Palliative treatment) เพื่อบรรเทาความทุกข์ทรมารจากโรคมะเร็ง และเพิ่มคุณภาพชีวิตให้กับผู้ป่วย นอกจากนี้มะเร็งบางชนิด เช่น

มะเร็ง เม็ดเลือดขาวระยะแพร่กระจายก็สามารถรักษาให้หายขาดได้ อย่างไรก็ตามหากผู้ป่วยมะเร็ง ระยะที่ 4 ที่ได้รับการรักษาแบบประคับประคองแล้วไม่ตอบสนองต่อการรักษา ผู้ป่วยจะค่อย ๆ มีอาการแย่ลง จนกระทั่งเข้าสู่ระยะสุดท้าย (End stage cancer) ซึ่งแพทย์และบุคลากรทางการแพทย์อื่นจะให้การดูแลผู้ป่วยระยะสุดท้ายร่วมกับ ญาติ เพื่อให้ผู้ป่วยทุกข์ทรมานน้อยที่สุด

มะเร็ง ระยะเวลาระหว่างเริ่มแพร่กระจาย (ระยะที่ 4) จนกระทั่งถึงมะเร็งระยะสุดท้าย (End stage) มีเวลาไม่แน่นอนขึ้นกับธรรมชาติของโรค และสภาพร่างกายผู้ป่วยด้วย ดังนั้นผู้ป่วยและญาติ ควรปรึกษาแพทย์ เพื่อวางแผนร่วมกันในการดูแลรักษาอย่างดีที่สุด

ตรวจระยะมะเร็ง
ตรวจมะเร็ง ระยะต่างๆ สามารถตรวจสอบได้โดยการตรวจร่างกาย การเอ็กซเรย์ต่าง ๆ ผลเลือด ผลชิ้นเนื้อ ลักษณะของก้อนที่พบจากการผ่าตัด เป็นตัวกำหนด ได้ด้วยวิธีการต่อไปนี้
– ตรวจร่างกาย
– เอกซเรย์แบบต่าง ๆ เอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT), คลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI), เพทสแกน (PET scan)
– ตรวจเลือด ตรวจปัสสาวะ
– ผลตรวจชิ้นเนื้อ
– ลักษณะของก้อนที่พบจากการผ่าตัด

ขอขอบคุณข้อมูลจาก http://chulacancer.net//